نیازمندی های حقوقی , لیست وکلای برتر سراسر کشور

مفهوم تجاوز به عنف چیست؟ چه دفاعی در مواجهه با آن مشروع است؟ – نیازمندی های حقوقی , لیست وکلای برتر سراسر کشور

مفهوم تجاوز به عنف چیست؟ چه دفاعی در مواجهه با آن مشروع است؟

دس آنلاین _ هنگامه طاهری : جامعه با تعداد کثیری از افراد ، افرادی با شخصیتهای خاص ، معمولی ، مثبت و منفی به طبع جایی میشود برای حجم زیادی از اتفاقات گوناگون. اتفاقاتی که گاه حاشیه های آن حتی بعد از چند سال پر رنگ تر از خود آن اتفاق می شود.

این روزها شاید خیلی ها ماجرای پرونده “ریحانه جباری” را خوانده باشند از نامه “ف . م “قدیمی ترین زندانی زن که در زندان کنار ریحانه بوده تا گفتگو با “تردست” قاضی بازنشسته پرونده و کمپینگ دفاع از ریحانه که در دنیای مجازی دنبال سود جویی هستند. “ریحانه”دختری که  در 19 سالگی مرد میانسالی را به قتل رسانده و اکنون 7 سال از عمر خود را در انتظار حکم در زندان به سر می برد.او ادعا می کند مقتول  قصد تجاوز داشته و او از خود دفاع کرده است.

اما آنچه  جای سوال این است که مفهوم تجاوز به عنف چیست و  آیا فرد در هنگام مواجهه با تجاوز به عنف می تواند از خود با سلاحی چون چاقو دفاع کند و آیا این دفاع مشروع است؟
در این خصوص طاهریان کارشناس ارشد حقوق در خصوص تعریف دفاع مشروع به خبرنگار قدس آنلاین می گوید : دفاع مشروع دفاعی است که در برابر جان و مال و ناموس خود و دیگران انجام شود و البته باید متناسب با واکنش متجاوز باشد .
وی اظهار می دارد: در صورتی دفاع مشروع است که اضطرار وجود داشته باشد و چاره ای جز دفاع نباشد و دسترسی به نیروی دفاعی وجود نداشته باشد.
وی تاکید می کند : لذا اگر کسی که در معرض تجاوز به عنف قرار گرفته متجاوز را با سلاحی چون چاقو زخمی کرد و متجاوز فرار کرد فرد مجاز به تعقیب وی نیست. چون در این صورت دیگر دفاع مشروعیت پیدا نمی کند.
او خاطر نشان کرد : کسی که در این کشمکش دست به قتل زده باید بتواند در دادگاه حالتی که باعث اضطرار شده را ثابت کند و در خصوص اثبات این موضوع معمولا قاضی از نظر پلیس استفاده می کند.
اما دکتر محمد جعفر ساعد ، جرم شناس از عدم وجود جایگاه جرم شناسی در بررسی چنین اتهامات و اقداماتی گله مند است. وی می گوید: در ایران به دلیل نداشتن جایگاه جرم شناسی پرونده شخصیت شکل نمی گیرد و مطابق حقوق جزا این امر را قتل عمد تلقی کرده و حکم آن را قصاص اعلام می کنند.
او اظهار میدارد: این در حالی است که جرم شناسی موضوع را مانند یک فیلم سینمایی از ابتدا مورد مطالعه قرار داده و سپس درباره متهم تصمیم می گیرد.
وی نیز با تاکید بر دفاع مشروع که شرح آن توسط طاهریان عنوان شد یادآور می شود: قانون ما منعطف نیست و جواب تجاوز را قتل نمی داند و به همین خاطر اگر کسی در قبال دفاع از خود مقابل فرد متجاوز به عنف از سلاح استفاده کند و منجر به قتل شود، نمی توان حکم وی را مثلا به 30 سال حبس تبدیل کرد و این به برگرفته شدن قوانین به عرف و شرع بر می گردد.
اما حسین خدادای دکترای حقوق و قاضی دادگستری در این زمینه یاد آور می شود : فرد در دفاع از آبرو و حیثیت خود می تواند دفاع متناسب داشته باشد حال اگر در این دفاع با وسیله ای چون چاقو خواست به صورت متجاوز بکشد و اما اشتباها به گردن او خورد و کشته شد ممکن است بعضی آن را شبه عمد و بعضی آن را خطای محض تلقی کنند که این دو مقوله از نظر پرداخت دیه با هم تفاوت دارند.
او تصریح می کند: اما اگر شرایط ، دفاع را ایجاب کند مسوولیت کیفری و مدنی متوجه قاتل نیست که اثبات این امر به بررسی جامع پرونده توسط قاضی دارد.
وی خاطر نشان کرد : از آنجا که مرد توانایی بدنی بیشتری دارد چنانچه در مواجهه با مثلا دختری 15 ساله حتی با چاقو کشی دختر هم مواجه شود و در این کشمکش مرد کشته شود این دفاع متناسب تلقی شده و مسولیتی متوجه آن دختر نخواهد بود.

***
ما بدور از دفاع از ریحانه به عنوان کسی که حاشیه های زیادی در زندگی داشته تنها در این مطلب بر آن بودیم تا دفاع شخصی زنان در قبال تجاوز را که احتمالا منجر به قتل بشود بررسی کنیم. اما طبق گفته های کارشناسان از آنجا که آنان بر اثبات مشروعیت این نوع دفاع در دادگاه تاکید داشتند به نظر می رسد چگونگی اثبات آن توسط فردی که مورد تجاوز قرار گرفته کار ساده ای نباشد.